FESysop: /* تست فرمتینگ */ بخش جدید

2025-12-28T13:53:30Z

تست فرمتینگ: بخش جدید

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۳
خط ۵۹۴:		خط ۵۹۴:

	<nowiki>[[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]</nowiki>		<nowiki>[[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]</nowiki>

			== تست فرمتینگ ==

			<!-- GOOD ARTICLE NOTE: Removed the complex {{مقاله خوب}} template. On a basic wiki, this would typically be indicated by a template or a note in the talk page. For simplicity, I'm omitting it. -->
			<!-- DISAMBIGUATION: Replaced the complex {{برای}} disambiguation template with a simple standard formatting. -->
			<div class="hatnote">برای کتابی با این نام، [[حافظ شیراز (کتاب)]] را ببینید.</div>

			<!-- PROTECTION NOTICE: Removed the semi-protection notice template {{pp-semi-indef}}. This is usually an administrative template. -->
			<!-- OTHER USES: Removed the {{کاربردهای دیگر}} template as it's a complex navigation template. -->
			<!-- CLEANUP: Removed the {{نحش}} (cleanup) tag. On a basic wiki, cleanup is often managed via categories. -->

			<!-- INFOBOX: Replaced the massive {{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده}} template with a simple HTML-like table using the standard wikitable class. This is a core MediaWiki feature. -->
			<table class="wikitable infobox" style="width: 22em; float: right; margin-left: 1em;">
			<caption>'''حافظ شیرازی'''</caption>
			<tbody>
			<tr><td colspan="2" style="text-align:center;"> [[پرونده:Hafez statute at Tehran's Hafez street.jpg\|280px]]<br><small>تندیس خواجه حافظ شیرازی در ابتدای [[خیابان حافظ (تهران)\|خیابان حافظ]]، [[تهران]].</small></td></tr>
			<tr><th scope="row"> نام اصلی </th><td> خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین محمد شیرازی </td></tr>
			<tr><th scope="row"> ملیت </th><td> [[ایرانی‌ها\|ایرانی]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> تاریخ تولد </th><td> حدود [[۷۲۷ (قمری)\|۷۲۷ هجری قمری]] (برابر با ۷۰۵ هجری خورشیدی) </td></tr>
			<tr><th scope="row"> محل تولد </th><td> [[شیراز]]، [[سرزمین فارس\|فارس]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> تاریخ مرگ </th><td> [[۷۹۲ (قمری)\|۷۹۲ هجری قمری]] (برابر با ۷۶۸ هجری خورشیدی؛ حدود ۶۵ سال) </td></tr>
			<tr><th scope="row"> محل مرگ </th><td> شیراز، [[امپراتوری تیموری]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> مدفن </th><td> [[آرامگاه حافظ\|حافظیهٔ شیراز]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> در زمان حکومت </th><td> فرمانروایی [[آل اینجو]]، [[مظفریان]] و [[تیموریان]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> لقب </th><td> لِسانُ‌الْغِیْب، تَرجُمانُ الْاَسرار، لِسانُ‌الْعُرَفا و ناظِمُ‌الاُولیاء </td></tr>
			<tr><th scope="row"> پیشه </th><td> [[شاعر]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> سبک نوشتاری </th><td> [[سبک عراقی]] </td></tr>
			<tr><th scope="row"> کارهای برجسته </th><td> [[دیوان حافظ]] </td></tr>
			</tbody>
			</table>

			<!-- SIDEBAR: Removed the {{حافظ (نوار کناری)}} template. Sidebar navigation is typically implemented with complex templates or modules. In basic MediaWiki, this is often done with a standard navigation template or plain links at the article's end. -->

			'''خواجه شمسُ‌الدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی''' ([[۷۲۷ (قمری)\|۷۲۷]] – [[۷۹۲ (قمری)\|۷۹۲]] هجری قمری) مشهور به '''لِسانُ‌الْغِیْب'''، '''تَرجُمانُ الْاَسرار'''، '''لِسانُ‌الْعُرَفا''' و '''ناظِمُ‌الاُولیاء'''، [[تخلص\|متخلص]] به '''حافظ'''، [[شاعر]] [[زبان فارسی\|فارسی‌گوی]] [[ایران\|ایرانی]] بود. بیش‌تر [[شعر]]های او [[غزل]] است. مشهور است که حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی [[خواجوی کرمانی]] گرویده و همانندیِ سخنش با شعرِ خواجو مشهور است. حافظ را از مهم‌ترین اثرگذاران بر [[فهرست شاعران فارسی‌زبان\|شاعرانِ فارسی‌زبانِ]] پس از خود می‌شناسند. در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی اشعار او را به [[زبان‌های اروپایی]] نیز ترجمه کردند و نامش به محافل ادبی [[جهان غرب]] نیز راه یافت. در تقویم رسمی [[ایران]] ۲۰ مهر را [[روز حافظ\|روز بزرگداشت حافظ]] نامیده‌اند و هر سال در این روز، مراسم بزرگداشت حافظ در [[حافظیه\|آرامگاهش]] در [[شیراز]] با حضور پژوهشگرانی از اقصی نقاط دنیا برگزار می‌گردد.

			مشهور است که حافظ در سال‌های نوجوانی و آغاز جوانی شاگرد [[نانوا]] بوده و از نسخه‌های خطّی نیز رونوشت برمی‌داشته است. آگاهی‌ها دربارهٔ تحصیل و تدریس حافظ فقط از اشاره‌های خودش در شعرها و نیز مقدّمه‌ای است که [[محمد گلندام\|محمّد گلندام]] در نهایت اختصار نگاشته است. حافظ در اشعار خویش به حضورش در مدرسه، چهل سال تحصیل علم و فضل، درس صبحگاهی و حفظ [[قراآت هفتگانه\|قرائت‌های]] گوناگون [[قرآن]] اشاره کرده است. آوازهٔ حافظ سبب شده بود که حاکمان سرزمین‌های دور و نزدیک او را فراخوانند.{{نیازمند منبع\|date=ژوئن ۲۰۲۴}} او در طول زندگی با بسیاری از سلاطین و بزرگان تعامل داشت و با اهل علم و ادب و شعر هم هم‌نشینی می‌کرد و از احوال [[تصوف\|صوفیان]] و [[درویش\|درویشان]] زمانش هم باخبر بود؛ امّا خودش هرگز در هیچ‌یک از این گروه‌ها قرار نگرفت. حافظ هیچ گناهی را سنگین‌تر از مردم‌فریبی و [[ریا]]<nowiki/>کاری نمی‌دانست و همواره به اهل تظاهر در اشعارش می‌تاخت. مکتب حافظ [[رند (اصطلاح)\|رندی]] است و رند و رندی اساسی‌ترین اصطلاح در شعر و جهان‌بینی حافظ است؛ از این‌رو، شناخت رندیْ شناخت جهان‌بینی و اندیشه و هنر حافظ را نتیجه می‌دهد. رندی، در نگاه حافظ، نظامی عرفانی، فلسفی و اجتماعی است؛ و رند یک خردمند آگاه، و یک عارف هوشمند. بیش از هر شخصیت دیگری که در دیوان دیده می‌شود رند است که حامل پیام حافظ است. بیشترِ صاحب‌نظران بر آنند که حافظ [[غزل\|غزل فارسی]] را به اوجی رساند که دیگر هرگز تکرار نشد. شعر حافظ دارای سه فضای عاشقانه و عارفانه و مدحی است. حافظ پژوهان نوع ارتباط ابیات در غزل‌های حافظ را نوعی خاص و منحرصر به فرد دانسته‌اند، نظم در عین پریشانی: هر بیت موضوعی را مطرح می‌کند که گاه مستقل از دیگر ابیات حتی به موضوعی جداگانه اشاره دارد و گاه در ارتباط با موضوع همان غزل است. دگرگونی‌های پی‌درپی بن‌مایه‌ها و صور خیال حافظ سبب می‌شود خیال کنیم موضوع شعر پیوسته تغییر می‌کند، درحالی‌که شاید چنین نباشد. از این‌رو، برای تحلیل درست غزل حافظ باید مرز ظریف میان موضوع بیان‌شده و روش‌های گوناگونِ بیان آن موضوع را در نظر داشت.

			در اثرپذیری حافظ از [[قرآن]] تردیدی نیست. انقلابِ حافظ در غزل، که همانا سرودنِ ابیاتی دارای معنای مستقل باشد، تحتِ تأثیرِ سبکِ قرآن بوده است. در عین حال، حافظ فرهنگ باستانی و فرهنگ اسلامی ایران را با دین، کلام، [[فلسفه]] و [[عرفان]] پیوند داد و در شعرش متبلور ساخت. او عناصر جهان‌بینی رندانه‌اش را وامدارِ [[فردوسی]]، [[خیام]]، [[سنایی]]، [[فخرالدین عراقی\|عراقی]]، [[عطار]] و [[نظامی گنجوی\|نظامی]] است. به‌گزارش [[بهاءالدین خرمشاهی\|خرمشاهی]]، حافظ از ۲۵ شاعر اثر پذیرفته است. این اثرپذیری‌ها هم جنبه‌های لفظی و هم جنبه‌های محتوایی داشته است. سبک بنیان‌گذاردهٔ حافظ، هم در مضمون و هم در محتوا، افزون بر شاعران روزگاران پس از او، بر شاعران دوران خودش نیز اثر گذاشت. آوازهٔ شعر حافظ در زمان زندگی‌اش، به سرزمین‌های دیگر مانند: [[شبه‌قاره هند\|شبه‌قارهٔ هند]] رسید و شاعران آن سرزمین‌ها کوشیدند تا ویژگی‌های شعر حافظ را به کار برند و مانند حافظ مضامین عاشقانه و عارفانه را به‌هم بپیوندند و از [[آرایه‌های ادبی\|صنایع ادبی]] به‌روش حافظ بهره گیرند. در حوزهٔ ادبیات عرب و [[زبان عربی]]، پس از [[خیام]]، حافظ بیشترین اثر را داشته است.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=عبدالکریم عطارزاده\|کد زبان=fa\|وبگاه=دانشنامه جهان اسلام\|نشانی=https://rch.ac.ir/article/Details?id=9348\|عنوان=حافظ شمس الدین محمد}}</ref><ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تک‌نگاری: نگاهی به زندگی و آثار حافظ شیرازی\|نشانی=https://azadisq.com/mag/%D8%AA%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C\|وبگاه=مجله میدان آزادی\|تاریخ=2025-10-12\|بازبینی=2025-12-23\|کد زبان=fa-IR}}</ref>

			== زمینهٔ تاریخی ==
			[[پرونده:Hazrat Hafiz Shirazi.jpg\|بندانگشتی\|نگاره‌ای از حافظ شیرازی، اواسط قرن ۱۷ میلادی.]]
			[[حمله مغول به ایران\|هجومِ همه‌جانبهٔ مغول به ایران]] به‌رهبریِ [[چنگیز خان\|چنگیز]]، از سال ۶۱۶ ه‍. ق، با تصرفِ [[فاراب]] شروع شد.<ref>{{پک\|صفا\|ک=تاریخ ادبیان ایران\|ج=۳\|ص=۸\|رف=صفا۱}}</ref> حملاتِ مغول، درهم‌شکننده و همراه با شدّتِ عمل بود؛ آنچنانکه رُعب و وحشت، سراسر مناطقِ تحت حمله از جمله [[خراسان]] و [[فرارود]] را فراگرفت و موجِ فرارِ مردمِ این نواحی به مناطقِ امن‌تر مانند [[کرمان]]، [[فارس (سرزمین)\|فارس]] و [[عراق عجم\|عراق]] شروع شد.<ref>{{پک\|صفا\|ک=تاریخ ادبیان ایران\|ج=۳\|ص=۱۰–۱۱\|رف=صفا۱}}</ref> [[اتابکان فارس]] یا سَلْغُریان که در مصالحه با [[خوارزمشاهیان\|خوارَزمشاهیان]]، حکومتِ فارس را در دست داشتند، با [[اوگتای خان\|اوگْتایْ]] و پس از آن با [[هولاکو خان\|هُلاکو]] از درِ صلح درآمدند و اینچنین، سرزمینِ فارس از تاخت‌وتازِ حملهٔ مغول در امان ماند.<ref>{{پک\|صفا\|ک=تاریخ ادبیان ایران\|ج=۳\|ص=۱۸\|رف=صفا۱}}</ref> در دورهٔ سلغریان، شیراز دیگربار پایتختِ ایالتی شد و آبادانیِ بسیار در آنجا صورت گرفت. پس از دوره‌ای از دشمنیِ ویرانگر میانِ سلسله‌ها و قحطی در اواخر سدهٔ ششم ه‍. ق، [[سعد بن زنگی\|اتابک سَعد بن زَنگی]]، پنجمین حاکمِ سلغریان فارس، با حکومتی عادلانه، مالیات‌های پایین و حمایت از هنر و کشاورزی، برخی موفقیت‌ها به‌دست‌آورد.<ref>{{پک\|Shapur Shahbazi\|2004\|ف=Shiraz i. History to 1940\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref> بدین ترتیب، [[شیراز]] مرکزِ ادبی و علمیِ روزگارِ [[مغولان و حکومت ایلخانی در ایران\|مغول]] شد.<ref>{{پک\|راوندی\|۱۳۷۴\|ک=تاریخ اجتماعی ایران\|ص=۳۷–۳۸}}</ref>

			در سده‌های هفتم و هشتم ه‍. ق، به‌دنبال حملهٔ مغول و درگیری‌های [[ایلخانان]]، [[آل مظفر]] و [[تیموریان]]، سرزمین ایران شاهد دگرگونی‌هایی در زمینهٔ نظام اجتماعی و فرهنگی بود. عدم ثبات و بی‌خاستگاهْ بودنِ حکومت‌ها، سبب فشارِ حکومتی بر مردم می‌شد. در آشوب و آشفتگی، حکومتی به قدرت می‌رسید و چندی با روش و هنجار و سیاستِ اجتماعی و فرهنگیِ ویژهٔ خود حُکم می‌راند و سپس جای به دیگری می‌داد. این جابه‌جایی‌ها قهراً بر روشِ اندیشه و الگوی رفتاریِ طبقات اجتماعیِ سرزمین [[فارس (سرزمین)\|فارس]] و رسوم و سنت‌های مردمانش اثر منفی می‌گذاشت و معیارها و ارزش‌های اخلاقیِ جامعه را متزلزل می‌کرد.<ref>{{پک\|بلوکباشی\|۱۳۹۰\|ف=حافظ\|ک=دائرةالمعارف اسلامی\|ج=۱۹\|ص=۶۵۹\|رف=دائرةالمعارف۱۹}}</ref> پس از مرگ [[ابوسعید بهادرخان]]، آخرین پادشاه ایلخانی در سال ۷۳۶ ه‍. ق، سرزمین‌های تحتِ حکومتِ ایلخانان تجزیه شد و در گوشه و کنار گروهی از سردارانِ قدرتمندِ ابوسعید، دعویِ استقلال کردند و اینچنین، حکومت‌های محلی و منطقه‌ای متعددی سر برآوردند. از میان داعیان حکومت در این روزگار، آل اینجو پس از مرگِ ابوسعید جایگاهی یافتند. در میان افرادِ این خاندان، [[ابواسحاق اینجو\|شیخ ابواسحاق]]، حاکمی اهل ادب و شعر بود و نویسندگان و شعرا بر درگاهش گرد آمدند. در مقابل، مظفریان و به‌ویژه مبارزالدین به ادب و علم توجه ویژه‌ای ننمودند. آل جلایر نیز به شعر و ادب توجه داشتند و شاعران را مورد تشویق قرار می‌دادند. [[سلطان اویس جلایر\|سلطان اُوِیْس]] به شاگردیْ نزد سلمان ساوجی بود و عبید و [[محمد عصار]] و [[شرف‌الدین رامی]] و حافظ نیز با این خاندان ارتباط داشتند.<ref>{{پک\|راوندی\|۱۳۷۴\|ک=تاریخ اجتماعی ایران\|ص=۳۷–۴۰}}</ref>

FESysop در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳

2025-12-22T16:53:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~<nowiki>{{~~مقاله خوب~~}}</nowiki>~~		مقاله خوب

	~~<nowiki>{{~~برای\|کتابی با این نام\|حافظ شیراز (کتاب)~~}}</nowiki>~~		برای\|کتابی با این نام\|حافظ شیراز (کتاب)

	~~<nowiki>{{pp-semi-indef\|small=yes}}</nowiki>~~		جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده

	~~<nowiki>{{کاربردهای دیگر}}</nowiki>~~

	~~<nowiki>{{نحش}}</nowiki>~~

	~~<nowiki>{{~~جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده~~</nowiki>~~

	\| نام = حافظ شیرازی		\| نام = حافظ شیرازی
خط ۴۰:		خط ۳۴:

	<nowiki>\|</nowiki> کارهای برجسته = <nowiki>[[دیوان حافظ]]</nowiki>		<nowiki>\|</nowiki> کارهای برجسته = <nowiki>[[دیوان حافظ]]</nowiki>

	~~<nowiki>}}</nowiki>~~

	<nowiki>{{حافظ (نوار کناری)}}</nowiki>		<nowiki>{{حافظ (نوار کناری)}}</nowiki>

FESysop: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مقاله خوب}} {{برای|کتابی با این نام|حافظ شیراز (کتاب)}} {{pp-semi-indef|small=yes}} {{کاربردهای دیگر}} {{نحش}} {{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | نام = حافظ شیرازی | تصویر = Hafez statute at Tehran's Hafez street...» ایجاد کرد

2025-12-21T18:20:04Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<nowiki>{{مقاله خوب}}</nowiki> <nowiki>{{برای|کتابی با این نام|حافظ شیراز (کتاب)}}</nowiki> <nowiki>{{pp-semi-indef|small=yes}}</nowiki> <nowiki>{{کاربردهای دیگر}}</nowiki> <nowiki>{{نحش}}</nowiki> <nowiki>{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده</nowiki> | نام = حافظ شیرازی | تصویر = Hafez statute at Tehran's Hafez street...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

حافظ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

FESysop: /* تست فرمتینگ */ بخش جدید

FESysop در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳